Làm sao để chọn kệ theo loại hàng hóa đang lưu trữ? Hướng dẫn chọn đúng cho từng nhu cầu
Chọn kệ chứa hàng không nên bắt đầu từ giá bán hay mẫu mã, mà nên bắt đầu từ chính loại hàng hóa đang lưu trữ. Mỗi nhóm hàng có đặc điểm khác nhau về tải trọng, kích thước, cách lấy hàng, tốc độ luân chuyển và điều kiện bảo quản. Nếu chọn sai loại kệ, kho rất dễ gặp tình trạng lãng phí diện tích, khó xuất nhập hàng, nhanh xuống cấp hoặc mất an toàn khi vận hành.
Với kho hàng vừa và nhỏ, cửa hàng, kho phụ tùng, kho nguyên vật liệu hay kho thành phẩm, việc chọn đúng hệ thống kệ ngay từ đầu sẽ giúp tối ưu chi phí đầu tư và sử dụng ổn định lâu dài. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp thường tìm hiểu thêm về các dòng kệ kho chứa hàng trước khi lên phương án bố trí thực tế.
Vì sao cần chọn kệ theo đúng loại hàng hóa?
Một mẫu kệ không thể phù hợp cho mọi loại hàng. Có loại hàng nhẹ nhưng cồng kềnh, có loại nhỏ gọn nhưng rất nặng, có loại cần lấy thủ công từng món, nhưng cũng có loại cần xe nâng thao tác theo pallet. Khi đánh giá sai đặc điểm hàng lưu trữ, doanh nghiệp thường gặp các vấn đề như:
- Chọn kệ tải trọng không phù hợp, dễ võng mâm hoặc giảm tuổi thọ sử dụng.
- Bố trí tầng kệ không đúng chiều cao hàng hóa, gây lãng phí không gian.
- Lối đi quá hẹp hoặc quá rộng, làm giảm hiệu suất lưu trữ.
- Xuất nhập hàng chậm do không phù hợp cách vận hành thực tế.
- Phát sinh chi phí sửa đổi hoặc thay mới sau thời gian ngắn.
Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là “nên mua mẫu kệ nào rẻ”, mà là “loại hàng này phù hợp với mẫu kệ nào để sử dụng hiệu quả và an toàn”.
Những yếu tố cần xem trước khi chọn kệ
Trước khi quyết định loại kệ, cần xác định rõ 5 yếu tố cơ bản dưới đây.
1. Tải trọng của hàng hóa
Đây là yếu tố quan trọng nhất. Cần biết rõ:
- Tải trọng mỗi kiện hàng
- Tải trọng mỗi tầng
- Tổng tải trọng cho cả bộ kệ
Hàng nhẹ như hồ sơ, vật tư nhỏ, phụ kiện thường phù hợp với kệ sắt lắp ghép hoặc kệ để hàng thủ công. Trong khi đó, hàng nặng hơn như linh kiện, bao hàng, thùng sản phẩm lớn hoặc phụ tùng công nghiệp sẽ cần đến kệ trung tải hoặc kệ tải nặng.
2. Kích thước và quy cách đóng gói
Hàng được chứa trong thùng carton, khay nhựa, bao tải, pallet hay dạng rời sẽ quyết định trực tiếp đến kích thước mâm tầng, chiều sâu kệ và khoảng cách giữa các tầng. Nếu chọn sai kích thước, hàng sẽ bị dư khoảng trống hoặc xếp chật, gây khó thao tác.
3. Cách xuất nhập hàng
Kho lấy hàng bằng tay sẽ khác với kho dùng xe nâng. Nếu hàng được lấy từng món, từng thùng, cần ưu tiên kệ dễ quan sát, dễ tiếp cận. Nếu hàng nhập xuất theo pallet nguyên kiện, nên chọn hệ kệ phù hợp cho xe nâng thao tác.
4. Tốc độ luân chuyển hàng
Hàng luân chuyển nhanh cần bố trí theo hướng dễ lấy, dễ kiểm soát tồn kho. Hàng lưu kho lâu dài có thể ưu tiên giải pháp tăng mật độ chứa. Đây là điểm rất quan trọng khi cân nhắc giữa việc tăng chiều cao hay tăng số dãy trong kho. Nếu đang phân vân, có thể xem thêm bài phân tích về kho nhỏ nên ưu tiên chiều cao hay số dãy kệ.
5. Đặc điểm kho thực tế
Cùng một loại hàng nhưng nếu kho thấp trần, kho hẹp, kho có cột giữa hoặc nền chịu tải hạn chế thì phương án kệ cũng phải thay đổi. Chọn kệ đúng là chọn theo cả hàng hóa lẫn mặt bằng thực tế.
Cách chọn kệ theo từng loại hàng hóa đang lưu trữ
Dưới đây là cách phân loại dễ áp dụng cho đa số kho hàng hiện nay.
Hàng nhẹ, lấy bằng tay, số lượng nhỏ đến vừa
Nhóm này thường gồm:
- Hồ sơ, giấy tờ
- Mỹ phẩm, hàng tiêu dùng nhỏ
- Linh kiện nhẹ
- Dụng cụ, vật tư đóng gói
- Sản phẩm bán lẻ trong kho phụ
Với nhóm hàng này, nên ưu tiên các mẫu kệ có thiết kế đơn giản, linh hoạt số tầng và dễ lắp ráp. Kệ sắt lắp ghép hoặc kệ mâm tôn thường phù hợp vì:
- Dễ thay đổi khoảng cách tầng
- Thuận tiện lấy hàng bằng tay
- Tối ưu chi phí đầu tư
- Phù hợp kho nhỏ, cửa hàng, kho phụ trợ
Nếu hàng hóa không nặng nhưng cần chia nhiều tầng để tăng sức chứa, doanh nghiệp có thể cân nhắc các cấu hình khác nhau như 3 tầng, 4 tầng hoặc 5 tầng. Việc chọn số tầng nên dựa vào chiều cao hàng thực tế thay vì chọn theo cảm tính. Chủ đề này cũng liên quan trực tiếp đến bài nên chọn kệ 3 tầng, 4 tầng hay 5 tầng.
Hàng thùng carton, hàng đóng kiện, tải trọng trung bình
Đây là nhóm hàng phổ biến trong kho thương mại, kho phụ tùng, kho linh kiện, kho hàng online, kho phân phối nhỏ. Đặc điểm thường là:
- Hàng đặt theo thùng
- Mỗi tầng chịu tải trung bình
- Lấy hàng bằng tay hoặc xe nâng tay
- Cần dễ phân loại, dễ kiểm đếm
Với nhóm này, kệ trung tải thường là lựa chọn phù hợp vì đáp ứng tốt cả về tải trọng lẫn tính linh hoạt. So với kệ dân dụng thông thường, kệ trung tải có khả năng chịu lực tốt hơn, ổn định hơn và phù hợp cho vận hành liên tục trong môi trường kho.
Tùy chiều cao kho và chiều cao kiện hàng, có thể chọn các cấu hình như:
Kệ trung tải 3 tầng
Phù hợp khi hàng hóa cao, thùng lớn hoặc cần chừa khoảng cách thao tác rộng. Dạng này thường dễ lấy hàng, phù hợp kho thấp trần hoặc khu vực cần thao tác nhanh.
Kệ trung tải 4 tầng
Đây là cấu hình cân bằng giữa sức chứa và khả năng thao tác. Nhiều kho vừa và nhỏ ưu tiên kiểu này vì dễ sử dụng, dễ bố trí và không tạo cảm giác quá cao.
Kệ trung tải 5 tầng trở lên
Thích hợp khi cần tăng mật độ lưu trữ theo chiều cao, đặc biệt với các loại thùng vừa hoặc nhỏ. Tuy nhiên, khi tăng số tầng, cần tính kỹ tải trọng từng tầng và phương án lấy hàng an toàn.
Hàng nặng, hàng đặt pallet, xuất nhập bằng xe nâng
Nhóm hàng này gồm:
- Nguyên vật liệu nặng
- Hàng công nghiệp
- Pallet thành phẩm
- Bao hàng tải lớn
- Hàng lưu kho theo lô
Với loại hàng này, không nên dùng kệ lắp ghép thông thường hay kệ trung tải nếu tải trọng vượt ngưỡng thiết kế. Thay vào đó cần chọn hệ kệ tải nặng, thiết kế theo pallet và phương thức vận hành bằng xe nâng.
Lúc này, việc chọn kệ không chỉ dựa vào tải trọng mà còn cần xem:
- Kích thước pallet
- Trọng lượng mỗi pallet
- Số pallet mỗi mã hàng
- Phương án nhập trước xuất trước hay nhập sau xuất trước
- Chiều cao nâng của xe
Nếu kho có nhiều mã hàng, cần truy xuất nhanh từng pallet, nên ưu tiên hệ kệ dễ tiếp cận trực tiếp. Nếu kho ưu tiên tăng mật độ chứa cho hàng đồng nhất, có thể cần cấu hình sâu hơn.
Hàng cồng kềnh, kích thước dài hoặc khó xếp chồng
Một số mặt hàng không quá nặng nhưng lại có kích thước đặc thù như:
- Ống dài
- Thanh vật tư
- Tấm ván, tấm kim loại
- Hàng có khổ dài, khó đặt lên mâm thường
Với nhóm này, điều quan trọng là chọn kệ theo hình dạng hàng hóa chứ không chỉ nhìn vào tải trọng. Dùng sai loại kệ sẽ khiến hàng bị nhô ra, mất cân bằng hoặc rất khó lấy hàng. Phương án phù hợp thường là thiết kế riêng theo kích thước thực tế của từng nhóm hàng.
Trong trường hợp này, mua sẵn đôi khi không tối ưu bằng đặt kệ theo nhu cầu sử dụng thực tế. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp cân nhắc giữa phương án tiêu chuẩn và đặt riêng. Bạn có thể tham khảo thêm góc nhìn trong bài có nên mua kệ đóng sẵn hay đặt theo kích thước.
Hàng nhỏ lẻ, nhiều mã, cần phân loại rõ
Kho phụ tùng, kho linh kiện điện tử, kho phụ kiện, kho vật tư sửa chữa thường có đặc điểm:
- Rất nhiều mã hàng
- Số lượng mỗi mã không quá lớn
- Cần phân khu rõ ràng
- Cần dễ nhìn, dễ tìm, dễ kiểm kê
Với loại hàng này, nên chọn kệ cho phép chia tầng linh hoạt, kết hợp khay nhựa, tem nhãn, mã vị trí và phân khu rõ theo từng nhóm sản phẩm. Thiết kế kệ cần ưu tiên thao tác nhanh, hạn chế nhầm lẫn khi lấy hàng.
Điểm quan trọng là không nên chỉ tập trung vào “để được nhiều hàng”, mà cần ưu tiên “quản lý được hàng”. Kho nhỏ nhưng có nhiều mã hàng thường cần phương án cân bằng giữa sức chứa và sự thuận tiện.
Hàng lưu trữ lâu, ít luân chuyển
Nếu hàng hóa để lâu trong kho, ít lấy ra thường xuyên, doanh nghiệp có thể ưu tiên giải pháp tăng mật độ lưu trữ thay vì tối ưu tốc độ thao tác. Khi đó, số tầng, chiều cao kệ và cách chia lối đi có thể được điều chỉnh theo hướng tăng sức chứa.
Tuy nhiên, vẫn cần đảm bảo:
- Tải trọng nền kho phù hợp
- Có khoảng cách kiểm tra hàng
- Dễ bảo trì và vệ sinh
- Không làm khó cho việc kiểm kê định kỳ
Những sai lầm thường gặp khi chọn kệ theo hàng hóa
Rất nhiều kho gặp tình trạng chọn kệ xong mới thấy không phù hợp. Nguyên nhân thường đến từ các lỗi sau:
Chỉ nhìn vào giá mà bỏ qua nhu cầu thực tế
Giá rẻ ban đầu có thể dẫn đến chi phí cao hơn về sau nếu kệ nhanh xuống cấp, không đủ tải hoặc phải thay đổi bố trí.
Không tính tải trọng thực tế mỗi tầng
Nhiều đơn vị chỉ ước lượng sơ bộ, dẫn đến việc tầng kệ phải chịu tải vượt mức cho phép.
Chọn chiều cao tầng không đúng với kích thước hàng
Hàng thấp mà chừa tầng quá cao sẽ lãng phí không gian. Ngược lại, hàng cao mà tầng quá sát sẽ gây khó xếp dỡ.
Không xét đến phương án lấy hàng
Kho lấy hàng thủ công nhưng chọn kiểu kệ thiên về lưu trữ mật độ cao sẽ làm thao tác chậm và bất tiện.
Không dự phòng tăng trưởng hàng hóa
Hôm nay kho đủ dùng nhưng vài tháng sau lại thiếu chỗ vì không tính đến khả năng mở rộng.
Đây cũng là nhóm lỗi rất phổ biến trong thực tế khi đầu tư hệ thống lưu trữ. Nếu cần nhìn rộng hơn, bạn có thể xem thêm bài những sai lầm thường gặp khi chọn kệ chứa hàng.
Quy trình chọn kệ hiệu quả cho doanh nghiệp
Để chọn đúng loại kệ theo hàng hóa đang lưu trữ, có thể đi theo quy trình sau:
Bước 1: Liệt kê từng nhóm hàng
Phân loại theo:
- Tải trọng
- Kích thước
- Cách đóng gói
- Tần suất lấy hàng
- Hình thức vận hành
Bước 2: Xác định cách lưu trữ chính
Hàng để rời, để thùng hay để pallet sẽ quyết định hướng chọn kệ.
Bước 3: Đo lại mặt bằng kho
Cần có các thông số:
- Chiều dài, chiều rộng kho
- Chiều cao thông thủy
- Vị trí cột, cửa, lối đi
- Khả năng chịu tải nền
- Thiết bị bốc xếp đang sử dụng
Bước 4: Chọn mẫu kệ phù hợp nhất với nhóm hàng chính
Không cần chọn quá nhiều mẫu khác nhau nếu kho nhỏ. Nên ưu tiên giải pháp phù hợp với nhóm hàng chiếm tỷ lệ lớn nhất.
Bước 5: Tính phương án mở rộng
Nên chừa khả năng tăng thêm tầng, tăng dãy hoặc mở rộng khu vực khi lượng hàng tăng trong tương lai.
Nên ưu tiên điều gì khi kho có nhiều loại hàng khác nhau?
Trong thực tế, rất ít kho chỉ chứa một loại hàng duy nhất. Khi kho có nhiều nhóm hàng, cách làm hiệu quả là:
- Chia khu theo từng nhóm tải trọng
- Nhóm hàng nặng dùng kệ chịu tải cao
- Nhóm hàng nhỏ lẻ dùng kệ dễ phân loại
- Nhóm hàng luân chuyển nhanh bố trí gần lối đi chính
- Nhóm hàng ít luân chuyển đặt ở vị trí sâu hơn
Thay vì cố dùng một mẫu kệ cho toàn bộ kho, nên chọn giải pháp linh hoạt theo từng khu vực. Cách này giúp kho vận hành gọn hơn, dễ quản lý hơn và tiết kiệm chi phí chỉnh sửa về sau.
Tổng kết
Muốn biết làm sao để chọn kệ theo loại hàng hóa đang lưu trữ, doanh nghiệp cần bắt đầu từ chính đặc điểm hàng hóa: nặng hay nhẹ, để thùng hay pallet, lấy bằng tay hay xe nâng, lưu kho ngắn ngày hay dài ngày. Khi hiểu rõ những yếu tố này, việc chọn kệ sẽ chính xác hơn, an toàn hơn và tối ưu chi phí đầu tư hơn.
Một hệ thống kệ phù hợp không chỉ giúp chứa được nhiều hàng hơn mà còn hỗ trợ vận hành kho hiệu quả, kiểm soát tồn kho tốt và dễ mở rộng khi nhu cầu tăng lên. Nếu đang cần tham khảo thêm các giải pháp thực tế cho kho hàng, bạn có thể xem tại Kệ Kho Chứa Hàng.
LIÊN HỆ NAVAVINA
Địa chỉ: Thửa đất 981, KP Bình Đáng, P. Bình Hòa, TP. Hồ Chí Minh
Địa chỉ nhà kho: ĐS 8, Đường 12, Hiệp Bình Phước, Thủ Đức, TP. Hồ Chí Minh.
Số điện thoại: 0274 379 7667
Hotline: 0919 85 0305 – 0919 93 0305 – 0919 75 0305
Email: contact@navavina.com.vn
Fanpage: facebook.com/navavinagroup